Слободен софтвер Македонија - Медиуми

Реформа на Законот за матичен број на граѓанинот во РМ

Новица — Wed, 16 Nov 2016 15:42:15 +0000

На 15.11.2016 година во ЕУ инфо центарот во Скопје се одржа јавна презентација на препораките за реформи од проектот „Граѓаните во собрание“.

Слободен софтвер Македонија ја презентираше предлог-реформата за единствен матичен број на граѓанитот, која што предлага менување на законот со цел зголемување на приватноста на граѓаните и подобра заштита на нивните лични податоци.

Фотографија преземена од фејсбук страницата на „Граѓаните во собрание“

Матичниот број во формата во која се употребува во Република Македонија содржи лични податоци за граѓаните. Дирекцијата за заштита на личните податоци до сега идентификувала повеќе случаи на злоупотреба на матичниот број како што е неговото објавување во огласите во извршните постапки и евидентирањето во пријавниците во компаниите. Последен случај кој што го привлече вниманието на јавноста беше објавувањето на избирачкиот список од страна на Државната изборна комисија на начин на кој секој можеше да му пристапува и копира податоци од него. Бидејќи матичниот број лесно се пресметува, неограничениот пристап на веб страницата на ДИК остави најмногу простор за злоупотреби.

Оваа предлог реформа ја образложува потребата од поголема заштита на личните податоци на граѓаните преку промена на Законот за матичен број по примерот на Република Хрватска. Споредбата со законското решение на Република Хрватска не е случајна, Хрватска до пред 7 години го имаше истиот модел на матичен број како и Република Македонија, модел кој се употребувал во поранешна Југославија. Сепак, на патот кон евро-интеграциите Хрватска направи промена на Законот за матичен број и донесе нов Закон за личен идентификациски број кој не содржи лични податоци за граѓаните туку е составен од 11 цифри по случаен избор.

Истражувањето укажува дека моделот на идентификациски број што се користи во Република Хрватска овозможува поефикасна заштита на личните податоци и истовремено е во согласност со законодавството на Европската Унија. Препораката на оваа предлог реформа е Република Македонија да донесе нов Закон за матичен број и тој број да го пресметува по случаен избор како што е случајот со хрватскиот модел.

За предлог-реформата извести и Академик: http://www.akademik.mk/potrebna-e-reforma-na-zakonot-za-matichen-broj-po...

Вести:

Барање за поведување постапка за автентично толкување на дел од ЗГОНК

2смк — Wed, 12 Dec 2012 19:44:29 +0000

Во своите континуирани активности за разјаснување на нејасните делови од Законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета, на 5.12.2012 г. Слободен софтвер Македонија се обрати до пратеникот Ивон Величковски со барање за поведување постапка за автентично толкување на делот од Законот во кој широко го опфаќа објавувањето:

„други форми на уреднички oбликувани програмски содржини кои се објавуваат, односно емитуваат дневно или периодично во пишана форма, звук или слика, на начин достапен за широката јавност.“

Документот е во прилог на оваа вест.

Прилог	Големина
avtenticno-tolkuvanje-zgonk.pdf	25.3 KB

Вести:

Заедница

Медиуми

Организација

Слободен софтвер Македонија се обрати за Член 11 од ЗГОНК и до Претседателот на РМ

2смк — Sat, 24 Nov 2012 10:36:23 +0000

Во вркса со спорниот став од член 11 од Законот на граѓанска одговорност за навреда и клевета Слободен софтвер Македонија испрати и писмо до Претседателот на Републиката.

Текстот е приложен кон оваа вест во PDF.

Прилог	Големина
pismo-pretsedatel-rm.pdf	50.52 KB

Вести:

Медиуми

Организација

Податоци за употребата на слободен софтвер во приватниот и јавниот сектор во Р. Македонија

2смк — Wed, 07 Nov 2012 08:58:25 +0000

Според информациите собрани од страна на Државниот завод за статистика на Р. Македонија во 2010 и 2011 година употребата на слободен софтвер бележи раст во приватниот сектор (мали, средни, големи претпријатија) и јавниот сектор (министерства, агенции, јавни претпријатија и локална самоуправа).

Во 2010 година употребата на „бесплатен (open source) оперативен систем пр. Linux“ во приватниот сектор е 11%, при што постои значителна разлика помеѓу употребата на вакви системи во малите компании (до 50 вработени) каде употребата е 8,7% и големи (над 250 вработени) каде употребата е 28%. По класа на типот на дејсноста според Националната класификација на дејности предничат компаниите што се бават со „Финансиско посредување“ (класи 65, 66, 67) и „Деловни активности“ (класи 70-74). Во овој извештај не постојат посебни податоци за ИКТ секторот.

Во 2011 истражувањето на Државниот завот е подетално. Покрај употребата на „Оперативен систем пр. Linux“ каде според податоците е забележан раст од 10 процентни поени (просекот е 22,2% за целиот приватен сектор – а сите групи според големината на субјектите имаат отприлика ист процент на употреба од 21-23), во истражувањето има податоци и за употребата на друг слободен софтвер. Така, „Софтвер за интернет пребарувач, пр. Mozilla, Firefox“ користат 63,3% од компаниите (57,1% малите, 66,1 средните и 78.6 големите компании), а „Офис софтвер пр. OpenOffice“ користат 34,6% од компаниите (34,2%, 31,6%, 50,6% соодветно). Според дејностите употребата на „Open Source оперативен систем пр. Linux“ е најголема во одделот „Информации и комуникации“ каде 65,3% од субјектите користат ваков оперативен систем, потоа следат „Финансиските дејности“ со 51,6% и „ИКТ сектротот“ со 58,1. Најмалку субјекти што користат ваков систем има во „Градежништво“ - 18,8%.

Во истражувањето од 2012 година за деловните субјекти во Р. Македонија не се прибирани податоци за употребата на слободен софтвер.

Според истражувањето од 2009 во јавниот сектор Besplaten ("open source") operativen sistem (na pr., Linux) користеле 16.9% од субјектите. Поделени по групи 33,3% од министерствата го користеле овој оперативен систем, додека кај останатите субјекти употребата е помеѓу 13 и 16 проценти.

Во 2011 има пораст од 8 процентни поени. Употребата на Operativen sistem, pr., Linux 25.0
е 25% при што има незначителна разлика помеѓу централната и локалната власт. Незначителна разлика помеѓу локалната и централната власт постои и во процентот на употреба на „Софтвер за интернет пребарувач,. пр, Mozilla, Firefox, Chromium“ каде употребата е на високи 91,5 од сите субјектите во овој сектор. Употребата на „Ofis softver, pr., OpenOffice“ е исто така висока – 63,6% од сите субјекти користат ваков тип на софтвер.

За подетални информации видете ги официјалните соопштенија на Државниот завод за статистика на следниве URL-а:
http://www.stat.gov.mk/PrethodniSoopstenijaOblast.aspx?id=97&rbrObl=27
http://www.stat.gov.mk/PrethodniSoopstenijaOblast.aspx?id=76&rbrObl=27

Вести:

Реакција по повод дополнетиот Предлог-закон за граѓанска одговорност за навреда и клевета

Миша — Mon, 22 Oct 2012 10:59:22 +0000

Денес, Слободен софтвер Македонија повторно им испрати писма на пратениците во Собранието на Република Македонија. Повод за ова беа последните измени во предлог-законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета. Иако дел од измените се во насока на нашето претходно барање, сметавме дека е потребно да им се обратиме на пратениците за уште некои, за нас отворени прашања во член 11.

Целиот текст од писмото:

Предмет: Дополнет предлог-закон за граѓанска одговорност за навреда и клевета

Почитувани,
Последните промени во текстот на предлог-законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета ги адресираа проблемите кои што ги воочи пошироката македонска јавност. Благодарни сме што Вие како наш претставник, и Собранието на Република Македонија воопшто, брзо реагираа на јавно искажаната загриженост.

Меѓутоа, делови од предлог-законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета остануваат спорни и ја користиме оваа прилика да побараме од Вас уште еднаш да застанете во одбрана на вредностите на нашата Република.

Имено, во членот 11 во дополнетиот Предлог-закон за граѓанска одговорност за навреда и клевета во став 2, точка 2 во последната реченица се уште стои, цитираме:

„Барање за отстранување на информација може да поднесе и оштетеното лице.“

Сметаме дека оваа одредба ја нарушува позицијата на судската власт како единствена која би требало да може да одлучи за отстранување на некоја содржина.

Во таа смисла, членот 23 од истиот Предлог-закон доволно го регулира отстранувањето на содржини и затоа цитираната реченица треба да биде избришана од членот 11.

Со поднесување на амандман за бришење на овој дел, се надеваме дека уште еднаш ќе покажете одговорност во заштитата на правниот поредок и Уставот како и слободите на граѓаните.

Со почит,
Слободен софтвер Македонија

Вести:

Коментар за ревидираниот текст на Предлог-законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета

2смк — Fri, 19 Oct 2012 10:10:37 +0000

Вчера (18.10.2012) Собранието на Република Македонија го комплетираше второто читање на Предлог-законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета. Како резултат на реакциите од јавноста, меѓу кои и таа на Слободен софтвер Македонија, Членот 11 од предлог-законот претрпе промени.

Мислиме дека во однос на нашето писмо до Собранието на Р. Македонија, дополнувањата во член 11 и член 23 делумно одговараат на нашите забелешки.

Меѓутоа, дополнетиот предлог-закон не го адресира клучното прашање за отстранување на некоја информација објавена на интернет без судска постапка. Имено, во Член 11 сѐ уште стои дека барање за отстранување може да поднесе оштетеното лице. Дали некое лице е оштетено би требало да може да одлучи само судот.

Сметаме дека уредување на ограничување на пристап до информации и слобода на изразување треба да се регулира крајно внимателно. Дупката која е оставена во член 11 остава простор за „приватизација“ на регулирањето во која страна во спорот, а не судската власт, може да одлучи и сериозно да влијае врз ограничување на циркулирање на информации или слобода на говор.

Според Слободен софтвер Македонија, од Член 11 треба да се отстрани делот дека барање за отстранување на содржина поднесува „оштетено лице“ бидејќи барање за изречување времена мерка се уредува во член 23.

Дополнително, во интерес на јавното информирање, а со цел почитување на Член 16 од Уставот на Република Македонија, потребно е да се одредат рокови колку време некоја содржина треба да биде отстранета и колку време може да трае такво судење. Во спротивно, постои опасност интересот за јавно информирање да биде загрозен од долготрајност на судски процес.

Вести:

Медиуми

Организација

Реакција по повод Предлог законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета

Миша — Mon, 08 Oct 2012 13:56:31 +0000

Денес 2с.мк достави писма до 123-те пратеници на Собранието на Република Македонија како реакција по повод предлог законот за граѓанска одговорност за навреда и клевета. Во тоа писмо организацијата им порача на народните претставници дека законскиот предлог, особено член 11 од предлогот може да има далекусежни негативни последици по слободата на говор на Интернет.

Истовремено, писмото беше и директно упатено и до Законодавно-правната комисија при Собранието како тело одговорно за разгледување на овој закон.

Во прилог е и текстот од писмото. Ве охрабруваме, и од свое име како граѓани, да го искористите писмово во своја реакција кон вашите претставници. Доколку навистина имате време, посетете ги и во канцелариите за пристап до пратениците.

Урнек текст:

Почитувани,

Со зголемен интерес и внимание го следиме донесувањето на новиот Предлог-закон за граѓанска одговорност за навреда и клевата.
Иако тој е со „европско знаменце“, сметаме дека не треба да се донесе избрзано и невнимателно решение.
Конкретно Ви пишуваме за Членот 11 од овој Предлог-закон. Во него се предвидува цитираме:
Одговорност на провајдерот на интернет-услуги

Член 11

(1) Провајдерот на интернет услуги превзема одговорност, заедно со авторот, за надоместување на штетата која произлегува од овозможување на пристап до навредливи или клеветнички информации.

(2) Провајдерот на интернет услуги не одговара за изнесена навреда или клевета како резултат на овозможување пристап до навредливи или клеветнички информации под услов доколу:

1) докаже дека авторот на информацијата објавена на веб порталот не дејствувал под директна или индиректна контрола или влијание од страна на провајдерот на интернет услугата, и

2) докаже дека не бил свесен ниту трeбал да биде свесен дека навредлив или клеветнички материјал е објавен на веб порталот, или, во рок од 24 часа откако станал свесен за навредливиот и клеветнички карактер на објавениот текст или информација, ги превзел сите технички и други мерки за отстранување на таквата информација. Барање за отстранување на информација може да поднесе и оштетеното лице.
Овој член ги обврзува интернет провјатерите и објавувачите на содржини на интернет да цензурираат содржини објавени од нивните корисници по барање на „оштетеното лице“, а не по судски налог врз основа на докажан и осуден прекршок. Сметаме дека Ова ефективно создава простор за цензура на интернет.

Бараме како наши избраници да не дозволите да се донесе закон кој ќе овозможи да се регулира говорот на интернет надвор од судски процес. Ако вакви законски решенија се носеа во демократските држави, интернет сајтовите како Youtube и Facebook немаше да постојат.
Апелираме до Вас да ја заштите Републиката и слободата на изразувањето гарантирана во Член 16 од Уставот.

Со почит,

Вести:

Протест против SOPA

Миша — Wed, 18 Jan 2012 11:44:59 +0000

Слободен софтвер Македонија се придружува на светскиот протест против Stop Online Piracy Act -- регулатива која се заканува на слободниот и отворен интернет.

Покрај многуте онлајн ресурси од кои можете да научите нешто околу ова, текстот на EFF прави добар осврт.

Вести:

Заедница

Медиуми

Настани

Поддршка за „Слобода наместо страв“

Миша — Fri, 16 Sep 2011 08:47:45 +0000

Со придружување кон европската иницијатива „Слобода наместо страв – запрете ја манијата на прислушкување“, граѓанските организации од Македонија искажуваат поддршка за напорите на сите бранители на човековите права и слободи кои се залагаат за ограничувањето на прекумерното прислушкување од страна на компаниите и властите.

Од 10 до 19 септември, низ низа европски градови како Берлин, Дрезден, Виена, Луксембург, Варшава и Брисел движењето организира протести и дебати за тоа како да се зачуваат човековите права на приватност од сите форми на следење, особено во дигиталната сфера. Кулминација на активностите се протестите во Брисел на 17 септември, по кои, на 19 септември ќе се одржи и дебата во Европскиот Парламент со парламентарците и персоналот на Европската комисија. Апелот на движењето укажува:

„Манијата на прислушкување продолжува да се шири. Прислушкувањето на работните места, особено е во пораст. Вработените се под надзор и се следат и на работа, понекогаш и во приватниот живот. Истовремено, владините институции не пропуштаат прилики да нè регистрираат, следат и контролираат. Без разлика што правиме, со кого зборуваме, или кому се јавуваме, во кои групи членуваме или кои интереси ги следиме – „големиот брат“ од државата и „малите браќа и сестри“ од деловниот сектор се секогаш чекор напред и испаѓаат попаметни од нас, граѓаните. Ваквиот недостаток на приватност и доверливост го загрозува нашето општество. Луѓето, кои постојано чувствуваат дека се набљудувани и следени, се воздржуваат непристрасно и храбро да застанат во одбрана на нивните права и праведното опшество.

Наводните придобивки за сигурноста кои често се наведуваат како оправдание за прислушкување и контрола, се многу сомнителни: акумулирањето информации за граѓаните не доведува до поголема заштита од криминалот, туку само троши дополнителни милијарди секоја година. Мерките за поселективно и одржливо јакнење на сигурноста се игнорираат. Истото важи и за наоѓање лекови за поитните општествени проблеми, како невработеноста и нееднаквите можности во нашите земји. Над тоа, многустраната агенда за сигурносни реформи води кон конвергенција на надлежностите и соработка меѓу полицијата, тајните служби и војската, со што се разводнува поделбата и рамнотежата на моќ. Ова води и кон намалување на уставните заштити од прислушкување, што нашето општество го изолира од остатокот на светот.

Набљудувањето, како дел од секојдневниот живот, ни влијае на сите нас, не само на малцинствата: Ја загрозува нашата слобода на религија, нашата слобода на изразување и информирање, нашето право на слобода на медиумите, слободата за здржужување и интегритетот на компаниите. Голем број граѓански организации и струкови/професионални здруженија се изложени на исклучително силни мерки на прислушкување и контрола. Меѓу другите, меѓу нив се и работниците во советодавните услуги, здравството, синдикалците, новинарите и адвокатите.

Почитта кон нашата професионална и лична приватност е основен дел од човечкото достоинство. Слободно и отворено општество не може да постои без имплицитни приватни простори и слободна комуникација. Затоа ве повикуваме да се придружите на протестите против прекумерното прислушкување и контрола.

Во Македонија, од особена важност е спротивставувањето на неуставните законски „решенија“ со кои власта повремено се обидува да го легализира неограничениот пристап на полицијата кон електронските комуникации, како и нефункционирањето на собраниската Комисија за надзор над спроведувањето на мерките за следење на комуникациите од страна на МВР и МО.

Во РМ, драстичното зголемување на трошоците од буџетот на МВР за специјални мерки на следење, особено на Управата за безбедност и контраразузнавање, не доведуваат до зголемување на делотворноста на МВР. Според податоците објавени на нивниот веб-сајт, бројот на кривични дела е во пораст, а коефициентот на нивна ефикасност на решени случаи опаднал од 61,27% во 2005 г. на 51,03% во 2010 г.

Долупотпишаните граѓански организации ги повикуваат сите граѓани да се придружат кон ова паневропско движење, особено поради тоа што сите загрозување на интегритетот на личните податоци во РМ директно влијаат на загрозување на основните човекови права и слободи, меѓуетничките односи и слободата на медиумите.

Со почит:

• Слободен софтвер Македонија
• Фондација Метаморфозис
• Фондација Отворено општество – Македонија
• Цивил – Центар за слобода
• Форум – Центар за стратегиски истражувања и документација
• Здружение на граѓани Интернет Хотлајн провајдер Македонија
• Фондација НВО Инфоцентар
• Центар за развој на медиуми
• Македонски центар за европско образование
• Реактор – истражување во акција

Вести:

Медиуми

Настани

Општо

Билтен на Слободен софтвер Македонија за јуни 2010

2смк — Mon, 07 Jun 2010 19:35:47 +0000

Добредојдовте во јунското издание од 2010 на билтенот на Слободен софтвер Македонија.

Содржина:

Прирачник за пристапни опции во Edubuntu;
Нови книги во библиотеката на хаклабот КИКА;
Ден на интелектуална сопственост;
Убунту 10.04;
Емануел Голдсин во Скопје;
Мозила Балкан 2010;
НСНД Белград 2010;
Национална политика за слободен софтвер;
Ричард Сталман во Скопје.

Прирачник за пристапни опции во Edubuntu

Слободен софтвер Македонија во соработка со фондацијата Метаморфозис и организациајта „Отворете ги прозорците“ го објави прирачникот за пристапни опции во Edubuntu и GNOME. Благодарение на посебните алатки достапни во оваа работна околина, на лицата со хендикеп (на пр. со оштетувања на видот, моторни нарушувања, интелектуална попреченост) им се овозможува да го користат овој оперативен систем без поголеми потешкотии.

Прирачникот е објавен под лиценцата Creative Commons 2.5 и е достапен за преземање од страницата на Метаморфозис. http://www.metamorphosis.mk/izdanija/informatichko-opshtestvo/prirachnik...

Нови книги во библиотеката на хаклабот КИКА

Библиотеката во хаклабот КИКА во изминатиов период беше збогатена со 20 нови книги од областа на ИКТ: програмирање, мрежи, оперативни системи и слично. Книгите се донација од Библиотеката на Македонската академија на науките и уметностите. Повеќе информации: http://slobodensoftver.org.mk/vesti/16-novi-knigi-vo-bibliotekata

Ден на интелектуална сопственост

Под слоганот „Другата страна на интелектуална сопственост“, светскиот ден на интелектуалнат сопственост на 26-ти април беше одбележан и во Скопје. Во хаклабот КИКА се одржа дебата и проекции на документарни филмови, скопското радио Канал 103 ја посвети својата дневна програма на музика издадена под CreativeCommons лиценци. Настанот беше дополнет со текст објавен на повеќе страници: http://spodeliznaenje.blogspot.com/2010/04/blog-post_26.html

Ubuntu 10.04

Веќе некако традиционално во КИКА беше посветена едне вечер на новата верзија на GNU/Linux дистрибуцијата Ubuntu. http://spodeliznaenje.blogspot.com/2010/05/ubuntu-1004.html

Емануел Голдстин во Скопје

Во целосно неформална посета во КИКА поминавме вечер со Емануел Голдстин уредникот на едно од најважните хакерски списанија 2600 (http://www.2600.com/). Голдстин туристички ги шеташе земјите од поранешна Југославија и Албанија. При посетата на КИКА тој сними интервју со локалните хакери за неговата радио емисија во Њу Јорк.

Mozilla Балкан 2010

Првиот интер-балкански собир на Мозила заедниците помина во одлична атмосфера и со многу интересни теми. Локалната заедница се покажа како добар домаќин и одличен организатор на настан кој го привлече вниманието на стотина корисници на производите на Мозила од Скопје и Македонија.

Сите реакции и коментари можете да ги погледате https://wiki.mozilla.org/Balkans:2010/Aftermath

НСНД Белград 2010

По вообичаена шема се одржа уште едно ништо нема да се случи овој пат во Белград. Настанот се одржа во галеријата Озон на 29 и 30 мај. Покрај вообичаените хакерски теми, вистински настан на НСНД беше присуството на Воја Антониќ еден од најстарите Југословенски хакери и човекот зад компјутерот Галаксија http://en.wikipedia.org/wiki/Galaksija

Национална политика за слободен софтвер

Во позадидна на сите хакерски настани започна имлементацијата на проектот за Национална политика за слободен софтвер. Овој документ треба да го дополни постоечкиот сплет на документи во врска со ИКТ во Македонија и да го подобри функционирањето на државната управа.

Активностите околу проектот се објавуаат на http://npss.slobodensoftver.org.mk/

Јавноста е поканета да се приклучи.

Ричард Сталман во Скопје

Како вистинско финале на овие 2-3 месеци исполенети со многу активности на 3 јуни таткото на слободниот софтвер Ричард Сталман одржа предавање на тема „Авторските права против општеството“. Предавањето се случи пред многубројна публика во преполнетата сала во Холидеј-ин. Бројноста на посетителите комплетно нѐ изненади.

Информации за предавањето и видео од него има на: http://slobodensoftver.org.mk/rms/
Јавна благодарност од Слободен софтвер Македонија:
http://slobodensoftver.org.mk/vesti/richard_stallman_vo_skopje2
Реакции по предавањето:
http://npss.slobodensoftver.org.mk/2010/06/blog-post_07.html

По сето ова одиме на заслужен летен одмор.

Happy hacking!

Содржината на оваа порака пред сѐ е наменета за новинари и организации со кои соработува Слободен софтвер Македонија, но истата се испраќа до сите оние кои се пријавиле за тоа.

Доколку и вие сакате да ја добивате оваа порака, пишете ни на <info slobodensoftver.org.mk>.

Вести:

Медиуми

Билтен